Jak kuna zabija kury – sposoby ochrony

Nie każda nocna masakra w kurniku to wina lisa. Bardzo często ślady wskazują na innego sprawcę – kunę, która potrafi wybić cały drób w jedną noc, zostawiając hodowcę w kompletnym szoku. Najgorsze jest to, że zwierzę nie zabija z głodu, ale z instynktu, dlatego straty bywają ogromne. Warto zrozumieć, jak kuna zabija kury, po czym poznać jej atak i jak zabezpieczyć kurnik, żeby nie zamienił się w rzeźnię. Poniżej konkretne metody ochrony, oparte na realnych zachowaniach tego drapieżnika, a nie na ludowych opowieściach.

Jak kuna atakuje kury – schemat działania drapieżnika

Kuna (domowa lub leśna) to zwinny, inteligentny i bardzo uparty drapieżnik. Przed atakiem potrafi przez kilka nocy obserwować obejście, sprawdzając, którędy najłatwiej wejść do kurnika i kiedy drób jest najbardziej bezbronny. Najczęściej wchodzi nocą, w godzinach, gdy w gospodarstwie jest całkowicie cicho.

Z reguły nie wchodzi szeroko otwartymi drzwiami. Wyszukuje najmniejsze nieszczelności: szczeliny pod dachem, ubytki w siatce, niedokładnie domknięte okienka wentylacyjne. Wystarczy otwór 4–5 cm, żeby przeciągnęła przez niego całe ciało.

Po wejściu do kurnika poluje „na panikę”. Kury w ciemności są zdezorientowane, wskakują na siebie, próbują uciekać w róg. Kuna błyskawicznie przeskakuje z ptaka na ptaka, łapie za szyję, podgryza kark i odpuszcza, przechodząc do kolejnej ofiary. Dlatego przy ataku kuny często widocznych jest wiele martwych kur, a tylko część z nich częściowo nadgryziona.

Po czym poznać, że w kurniku grasuje kuna?

Rozpoznanie sprawcy jest ważne, bo zabezpieczenie przed lisem różni się od zabezpieczenia przed kuną. Ten drapieżnik zostawia charakterystyczne ślady.

Sposób zabijania – najczęściej rany na szyi, podgryzione gardło lub kark, niewielkie ślady zębów. Dużo martwych ptaków, czasem całe stado.
Brak pogryzionych kości – kuna rzadko rozszarpuje tusze na drobne kawałki, bardziej „smakuje” wnętrzności.
Rozrzucone pióra wewnątrz kurnika, a nie na dużym obszarze na zewnątrz, jak po ataku psa.
Odgryzione głowy – zdarza się, że przy kilku sztukach brakuje głów, które zostają wyniesione.
Odchody – podłużne, skręcone, często z resztkami sierści lub piór, pozostawiane np. na belkach, poddaszu, półkach.

Po ataku kuny kury przez kilka dni są bardzo niespokojne, niechętnie wchodzą na noc do kurnika, długo gdaczą, potrafią przesypiać noc stłoczone w jednym rogu.

Przy typowym ataku kuny na kurnik zdarzają się straty rzędu 80–100% stada w jedną noc, mimo że zwierzę zjada tylko niewielką część ofiar.

Dlaczego kuna zabija wszystkie kury, a nie tylko jedną?

To pytanie pojawia się u niemal każdego hodowcy po pierwszym ataku. Rzeź w kurniku wygląda absurdalnie – kilkanaście trupów, a realnie zjedzona jedna kura. Powodem jest sposób działania tego drapieżnika.

Kuna ma bardzo silny instynkt łowiecki. Reaguje na gwałtowny ruch – a w panice porusza się całe stado. Każdy podskok, trzepot skrzydeł czy pisk wywołuje kolejny atak. Drapieżnik „nakręca się”, przeskakując z jednej ofiary na drugą, mimo że fizycznie nie jest w stanie tego wszystkiego zjeść.

Dodatkowo kura jest dla kuny stosunkowo łatwą zdobyczą. W ciasnym kurniku ptaki nie mają gdzie uciec, nie mogą odlecieć, a w ciemności praktycznie nie widzą. To idealne warunki do masowego polowania.

Typowe drogi, którymi kuna dostaje się do kurnika

Zanim zacznie się montować pułapki czy odstraszacze, najpierw trzeba ustalić, którędy zwierzę wchodzi. W praktyce najczęściej spotykane są cztery kierunki ataku.

Wejście przez dach i podbitkę

Kuny świetnie wspinają się po drzewach, rurach, ścianach z tynkiem. Dach jest dla nich naturalną autostradą. Wystarczy niewielka szpara między blachą a deską, uszkodzona dachówka, nieszczelna podbitka – i drapieżnik bez problemu wciska się do środka.

Często pierwszym śladem są hałasy na strychu lub w podsufitce: tupanie, skrobanie, „bieganie” w nocy. Jeśli nad kurnikiem znajduje się poddasze, kuna może tam założyć sobie legowisko, a do drobiu schodzić otworem wentylacyjnym lub szparami przy krokwi.

Przeciskanie się przez siatkę i szczeliny

Typowy błąd to wiara, że zwykła siatka ogrodzeniowa 1,5 mm „załatwi sprawę”. Kuna potrafi:

przegryźć cienki drut lub plastikową siatkę,
wcisnąć się w prostokąt 5×5 cm,
wykorzystać każde niedociągnięcie przy łączeniu siatek czy przy słupkach.

Często wejście odbywa się na wysokości 1–1,5 m, nie od dołu. Hodowca szuka dziury przy ziemi, a kuna od lat korzysta z małego ubytku przy górnej krawędzi siatki.

Otwory wentylacyjne i „tymczasowe” uchylenia

Latem w wielu kurnikach zostawia się uchylone okienka „tylko na noc, bo gorąco”. Dla kuny to gotowe wejście. Podobnie z otworami wentylacyjnymi – jeśli są zabezpieczone zbyt rzadką siatką, drapieżnik rozsunie druty łapami.

Typowy scenariusz: przez kilka lat nic się nie dzieje, hodowca przyzwyczaja się do uchylania okna, a w pewnym momencie kuna, która pojawiła się w okolicy, odkrywa łatwą drogę.

Skuteczna ochrona kurnika przed kuną – zasady podstawowe

Ochrona przed kuną to nie jeden cudowny środek, ale zestaw rozwiązań stosowanych jednocześnie. Dopiero ich połączenie daje szanse na spokojny sen.

Uszczelnienie budynku i wybiegów

Pierwszy krok to dokładny „przegląd wojskowy” kurnika:

Sprawdzenie dachu, podbitki, okapów, łączeń blachy, desek, dachówek.
Przejście dookoła kurnika z zewnątrz i od środka – szukanie wszelkich szczelin szerszych niż 2 cm.
Przegląd okien, kratek wentylacyjnych, kominów technologicznych.

Do zabezpieczenia warto użyć:

siatki zgrzewanej o oczku 10×10 lub 12×12 mm, z drutu min. 1,5–2 mm,
blachy przy okapach, narożnikach i podbitce,
pianki montażowej i zaprawy do zalepienia mniejszych szpar.

Przy wybiegu ogrodzenie powinno sięgać min. 2 m wysokości, a dodatkowo dobrze jest wkopać je na 20–30 cm w ziemię. Choć kuna rzadziej kopie niż lis, potrafi wykorzystać stare nory lub przerwy przy fundamentach.

Bezpieczne zamykanie kurnika na noc

Nawet najlepiej zrobiony wybieg nie ochroni przed drapieżnikiem, jeśli drób śpi „pod chmurką”. Na noc kury powinny być w zamkniętym, możliwie szczelnym budynku. Kilka zasad robi różnicę:

drzwi pełne, bez przeszkleń na dole, ościeżnice dobrze dopasowane,
brak „szparki na 2 palce” na górze lub na dole – to wystarczy kunie,
okna zamknięte lub zabezpieczone gęstą siatką metalową, a nie plastikiem,
klamki i zasuwy, których nie da się podważyć łapą (kuna jest bardzo zręczna).

Sprawdzanie zamknięcia powinno wejść w nawyk – jak podlewanie grządek. Wystarczy jedna zapomniana noc, żeby stracić całe stado.

Odstraszanie kuny – co działa, a co zwykle jest stratą czasu

Rynek pełen jest „cudownych odstraszaczy”, ale nie wszystkie mają sens. Kuna to inteligentne zwierzę – jeśli przyzwyczai się do jednego bodźca, po kilku dniach go ignoruje.

Metody zapachowe i domowe patenty

Wokół kuny narosło sporo mitów. W praktyce częściowo działają tylko niektóre zapachy i to raczej jako uzupełnienie, a nie główna ochrona.

Najczęściej stosuje się:

woreczki z sierścią psa lub kota,
szmatki nasączone moczem samca psa (np. zebranym podczas spaceru),
specjalistyczne granulaty i płyny zapachowe na kuny.

Problem w tym, że zapach trzeba regularnie odnawiać, zwłaszcza po deszczu. Poza tym, jeśli w kurniku jest łatwy dostęp do „bufetu” z kurami, głód i instynkt szybko wygrywają z nieprzyjemną wonią.

Wieszanie płyt CD, foliowych torebek czy innych „straszaków wizualnych” na zewnątrz daje bardzo krótkotrwały efekt. Po kilku nocach, gdy nic się nie dzieje, kuna przestaje się nimi przejmować.

Ultradźwięki, światła, dźwięki

Odstraszacze ultradźwiękowe potrafią przestraszyć kunę przy pierwszym kontakcie, ale z czasem zwierzę się przyzwyczaja. Działają lepiej tam, gdzie drapieżnik jeszcze nie zaczął regularnie żerować. Jeśli od miesięcy wraca do tego samego kurnika, samo urządzenie raczej go nie zatrzyma.

Podobnie jest z nagłymi światłami czy czujnikami ruchu – sprawdzają się głównie jako dodatkowe utrudnienie, a nie jedyna linia obrony. Kuna, która raz wejdzie i nic jej się nie stanie, szybko zrozumie, że można się tego „straszaka” nie bać.

Pułapki i odłów – kiedy warto, a kiedy lepiej nie

Stosowanie pułapek na kuny wymaga znajomości przepisów w danym kraju, bo w wielu przypadkach jest to gatunek częściowo chroniony lub podlegający określonym regulacjom łowieckim. Zanim pojawi się pomysł z klatką-żywołapką, trzeba to sprawdzić.

Klatki łapane ustawione na trasach przemieszczania się zwierzęcia mogą przynieść efekt, ale tylko wtedy, gdy:

są odpowiednio zamaskowane,
przynęta jest atrakcyjna (jaja, wnętrzności, kawałek mięsa),
pułapka jest regularnie kontrolowana – minimum raz dziennie.

Sam odłów jednego osobnika nie rozwiązuje problemu na stałe. Jeśli kurnik pozostanie łatwym celem, z czasem pojawi się kolejna kuna. Dlatego pułapki mogą być tylko dodatkiem do solidnego zabezpieczenia konstrukcji.

Organizacja hodowli, która utrudnia życie kunie

Poza fizycznym zabezpieczeniem budynków warto pomyśleć o samej organizacji hodowli. Kilka prostych zmian znacząco obniża ryzyko ataku.

Po pierwsze – porządek wokół kurnika. Stosy desek, złomu, stara słoma, nieużywane maszyny – to wszystko świetne kryjówki. Im mniej „gruzu” wokół, tym trudniej kunie podejść niezauważenie.

Po drugie – brak dodatkowej „stołówki”. Resztki jedzenia dla psa, pasza rozsypana przy karmidłach, niezabezpieczone śmietniki, kompostownik z resztkami mięsa – to wszystko przyciąga drapieżniki. Jeśli kuna ma co jeść w pobliżu, częściej będzie kręcić się wokół gospodarstwa.

Po trzecie – psy na podwórku. Nie każdy pies dogoni kunę, ale obecność dużego, czujnego psa patrolującego podwórko to dla wielu drapieżników poważny argument, żeby poszukać obiadu gdzie indziej. Psy trzymane wyłącznie w kojcu lub w domu dają dużo słabszy efekt odstraszający.

Podsumowanie – co naprawdę chroni kury przed kuną

Kuna zabija kury szybko, intensywnie i bez „umiarkowania”, dlatego każdy błąd w zabezpieczeniu kurnika kończy się zwykle dramatem, a nie jedną brakującą sztuką. Najważniejsze jest uszczelnienie budynku, zamykanie drobiu na noc, stosowanie gęstej siatki metalowej i wyeliminowanie wszystkich nieszczelności przy dachu i wentylacji. Odstraszacze zapachowe, ultradźwięki czy domowe patenty mogą jedynie wspierać te działania, ale ich nie zastąpią.

Dobrze zabezpieczony kurnik to taki, który wyda się kunie zbyt trudnym celem w porównaniu z innymi miejscami w okolicy. W praktyce wygrywa ten gospodarz, u którego drapieżnik po kilku próbach odpuszcza i przenosi swoje polowania gdzie indziej.